THỊ TRƯỜNG GẠO TOÀN CẦU BƯỚC VÀO CHU KỲ MỚI: 5 THAY ĐỔI DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU CẦN CHUẨN BỊ

Sau giai đoạn hạ nhiệt trong những tháng đầu năm, thị trường lúa gạo thế giới xuất hiện nhiều tín hiệu của một chu kỳ biến động mới. Sự kết hợp giữa nhu cầu tiêu thụ kỷ lục vượt sản lượng, lo ngại về hiện tượng El Niño quay trở lại vào cuối năm, cùng động thái gia tăng dự trữ lương thực tại các quốc gia trọng điểm đang khiến hoạt động xuất nhập khẩu sôi động trở lại.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, những thay đổi này không chỉ tác động đến giá bán mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất, quản lý kho bãi, lịch tàu chạy, chi phí logistics tổng thể và khả năng giao hàng đúng hạn.

Dưới đây là 5 xu hướng đáng chú ý mà doanh nghiệp nên theo dõi trong nửa cuối năm.

Cầu vượt cung: Rủi ro biến động giá diện rộng

Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ, niên vụ 2026 – 2027, sản lượng gạo toàn cầu đạt khoảng 537,8 triệu tấn, trong khi nhu cầu tiêu thụ dự kiến sẽ chạm mức kỷ lục 541,2 triệu tấn, khiến lượng tiêu thụ vượt sản lượng khoảng 3,36 triệu tấn.

Mặc dù lượng tồn kho thế giới tạm thời vẫn ở mức ổn định nhờ lượng dự trữ lớn từ Trung Quốc và Ấn Độ, nhưng khoảng cách thực tế giữa cung và cầu đang dần thu hẹp. Khi thị trường bước vào trạng thái tiêu thụ lớn hơn sản xuất, bất kỳ yếu tố bất lợi nào như thời tiết cực đoan hay gián đoạn vận tải biển cũng có thể kích hoạt làn sóng biến động giá nhanh chóng.

>> Khuyến nghị cho doanh nghiệp: Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, đây là tín hiệu cần theo dõi sát để chủ động kế hoạch mua nguyên liệu, ký hợp đồng và bố trí năng lực logistics.

Rủi ro siêu El Niño: Sức ép mới lên chuỗi cung ứng nửa cuối năm

Nếu đầu năm thị trường chịu tác động chủ yếu từ yếu tố giá, thì nửa cuối năm rủi ro lớn nhất lại đến từ thời tiết.

Dữ liệu dự báo cho thấy, xác suất hiện tượng El Niño xuất hiện từ tháng 7/2026 lên tới 82%, trong đó có 67% khả năng phát triển thành Siêu El Niño trong năm 2027. Hình thái thời tiết cực đoan này được dự báo sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các quốc gia sản xuất gạo lớn như Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia và Úc.

Trước nguy cơ nguồn cung bị đe doạ, các nước nhập khẩu thường có xu hướng tăng mua để bảo đảm an ninh lương thực. Làn sóng tích trữ này không chỉ làm nhu cầu vận chuyển biển tăng lên mà còn khiến doanh nghiệp phải cạnh tranh nhiều hơn về lịch tàu, vỏ container và thời gian giao hàng.

Các thị trường nhập khẩu lớn chủ động tăng dự trữ, thúc đẩy nhu cầu logistics

Nhiều quốc gia đã bắt đầu tăng lượng dự trữ lương thực.

Malaysia nâng mức dự trữ chiến lược từ 3 lên 9 tháng
Philippines tiếp tục đẩy mạnh nhập khẩu kỷ lục (dự kiến 6,5 triệu tấn) để ứng phó với nguy cơ giảm sản lượng do thiên tai
Indonesia tăng lượng gạo dự trữ lên 5,39 triệu tấn và mở rộng hệ thống kho nhằm đáp ứng nhu cầu dự trữ quốc gia

Xu hướng này cho thấy nhu cầu nhập khẩu không còn đơn thuần phục vụ tiêu dùng trước mắt mà đang hướng tới bảo đảm nguồn cung trong dài hạn.

Đối với các doanh nghiệp logistics, đây cũng là tín hiệu cho thấy nhu cầu về vận tải quốc tế, kho bãi và phân phối nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong nửa cuối năm.

Xuất khẩu gạo Việt Nam giữ vững đà tăng: thị trường Trung Quốc phục hồi mạnh

Trong 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 4,3 triệu tấn gạo, thu về hơn 2 tỷ USD. Khối lượng xuất khẩu tăng 1,9%, tuy nhiên kim ngạch giảm 7,4% do giá xuất khẩu bình quân thấp hơn cùng kỳ năm trước.

Top thị trường nhập khẩu gạo Việt Nam

Cơ cấu thị trường xuất khẩu trong giai đoạn này ghi nhận những dịch chuyển đáng chú ý:

Philippines: Tiếp tục giữ vững vị thế là khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam, chiếm gần 48% tổng lượng xuất khẩu.
Trung Quốc: Ghi nhận mức tăng trưởng rất mạnh với lượng nhập khẩu từ Việt Nam tăng hơn 90% so với cùng kỳ năm trước, chiếm hơn 31% thị phần nhập khẩu gạo của Trung Quốc.

Sự phục hồi của thị trường Trung Quốc mở ra thêm cơ hội cho doanh nghiệp xuất khẩu, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về khả năng tổ chức vận chuyển xuyên biên giới, quản lý chứng từ và tối ưu thời gian giải phóng hàng tại các cửa khẩu, cảng biển.

Khi thị trường biến động, logistics trở thành yếu tố cần chuẩn bị từ sớm

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã làm tăng đáng kể chi phí bảo hiểm và vận tải biển trên một số tuyến hàng hải quốc tế, khiến nhiều doanh nghiệp thận trọng hơn trong việc ký kết các hợp đồng thương mại mới.

Trong bối cảnh đó, khả năng tổ chức chuỗi logistics linh hoạt sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng. Các doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động thực hiện các giải pháp sau:

Lập kế hoạch sớm: Chủ động liên hệ và thực hiện booking vỏ container và tàu từ sớm để tránh tình trạng khan hiếm cục bộ
Đồng bộ chuỗi cung ứng: Phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa vận tải quốc tế, vận tải nội địa, kho bãi và quy trình thủ tục hải quan để giảm thời gian chờ và hạn chế phát sinh chi phí
Cắt giảm thời gian chết: Tối ưu hóa thời gian đóng rút hàng nhằm hạn chế tối đa các chi phí phát sinh ngoài dự kiến (như phí lưu kho bãi DEM/DET).

Đối với mặt hàng có tính nhạy cảm cao về thời gian và mùa vụ như nông sản, việc chủ động kiểm soát chuỗi logistics càng trở nên quan trọng khi thị trường bước vào giai đoạn biến động.

Lời kết

Chu kỳ mới của thị trường gạo không chỉ mở ra cơ hội về nhu cầu tiêu thụ mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với khả năng quản trị chuỗi cung ứng. Khi khoảng cách giữa cung và cầu thu hẹp, thời tiết trở nên khó dự báo và các thị trường nhập khẩu tăng cường dự trữ, doanh nghiệp cần chuẩn bị không chỉ về nguồn hàng mà còn về năng lực logistics để đáp ứng các yêu cầu giao hàng ngày càng khắt khe.

Vantage Logistics đồng hành cùng doanh nghiệp xuất khẩu nông sản với các dịch vụ logistics tích hợp – từ vận tải biển quốc tế, thủ tục hải quan, vận tải nội địa đến quản lý kho bãi – giúp tối ưu dòng hàng từ vùng nguyên liệu đến thị trường quốc tế.

Nguồn dữ liệu: Báo cáo Thị trường Lúa gạo tháng 5/2026, Vietnambiz.

Liên hệ Vantage Logistics nhận tư vấn phương án vận chuyển và báo giá phù hợp.

Vui lòng cung cấp thông tin: loại hàng, thị trường, điểm đi/đến và thời gian dự kiến.

Vantage Logistics Corp – South East Asia (S.E.A) Logistics Provider One-Stop Shop For Integrated Logistics Services
Trụ sở chính	Việt Nam – P. 06.01, Block A, Rivergate Residence, 151-155 Bến Vân Đồn, Phường Khánh Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Chi nhánh khu vực Đông Nam Á	Thái Lan, Lào, Campuchia, Malaysia, Indonesia, Singapore
Liên hệ nhanh:
Email	in@***om.vn
Hotline	+84-909-026-261
Website	https://vantage-logistics.com