Hormuz Leo Thang: Việt Nam Đề Nghị Iran Ưu Tiên Cho 19 Tàu Giữa Rủi Ro Logistics Gia Tăng

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz không chỉ làm tăng giá dầu và cước vận tải toàn cầu, mà còn đặt đội tàu liên quan Việt Nam vào vùng rủi ro trực tiếp. Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (VIMAWA), hiện có 19 tàu thuộc sở hữu doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động tại khu vực Trung Đông, trong đó 4 tàu treo cờ Việt Nam và 15 tàu treo cờ nước ngoài. Thực tế này cho thấy lợi ích hàng hải của Việt Nam đang hiện diện ngay trong “tâm bão” và làm cho câu chuyện quản trị rủi ro logistics trở nên cấp thiết hơn với doanh nghiệp.

19 tàu “liên quan đến Việt Nam” hiện diện tại khu vực Hormuz

Theo báo cáo gửi Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan, VIMAWA cho biết:

Có 19 tàu thuộc sở hữu doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động tại khu vực Trung Đông và cần qua Eo biển Hormuz. Trong đó:

4 tàu treo cờ Việt Nam
15 tàu treo cờ nước ngoài nhưng do doanh nghiệp Việt Nam sở hữu

Một số tàu vẫn tiếp tục khai thác bình thường, số khác buộc phải neo chờ để đánh giá tình hình an ninh và chờ điều kiện thuận lợi hơn trước khi xin quá cảnh Hormuz.

Phân tách treo cờ Việt Nam và treo cờ nước ngoài

VIMAWA và các cơ quan quản lý phân rõ 3 “tầng ưu tiên” trong đề xuất gửi phía Iran:

1. Ưu tiên cao nhất:

Tàu treo cờ Việt Nam
Thuộc sở hữu doanh nghiệp Việt Nam
Chở hàng giữa Việt Nam và Trung Đông

2. Ưu tiên thứ hai:

Tàu treo cờ nước ngoài
Thuộc sở hữu doanh nghiệp Việt Nam
Có thuyền viên Việt Nam

3. Ưu tiên thứ ba:

Tàu treo cờ nước ngoài
Thuộc sở hữu doanh nghiệp Việt Nam
Khai thác tuyến ngoài lãnh thổ Việt Nam
Có thuyền viên nước ngoài

Cách “xếp tầng” này phản ánh ba điểm then chốt:

Việt Nam muốn bảo vệ tối đa các tuyến trực tiếp gắn với thương mại Việt Nam – Trung Đông (năng lượng, hàng hóa xuất nhập khẩu).
Dù nhiều tàu treo cờ nước ngoài để tối ưu chi phí/điều kiện, khi có khủng hoảng, chủ tàu vẫn trông chờ sự hỗ trợ ngoại giao từ Việt Nam.
Khung ưu tiên rõ ràng cũng giúp doanh nghiệp dễ hơn trong việc làm việc với bảo hiểm chiến tranh, vì các hãng bảo hiểm yêu cầu xác nhận chính thức từ Iran về việc cho phép tàu Việt Nam/quyền lợi Việt Nam quá cảnh.

Rủi ro vận hành: chi phí tăng và lịch tàu bị gián đoạn

Khủng hoảng Hormuz tạo ra 3 nhóm rủi ro chính:

Neo chờ kéo dài và chi phí khai thác tăng

Một số tàu phải neo trong vùng Vịnh để chờ tín hiệu an ninh rõ ràng hơn, làm phát sinh chi phí neo, nhiên liệu, tiền lương thuyền viên và mất cơ hội khai thác chuyến mới.

Rủi ro an ninh & bảo hiểm

Nguy cơ tàu bị tấn công, bắt giữ, kiểm tra, hoặc mắc kẹt nếu Hormuz bị phong tỏa cứng
Phí bảo hiểm chiến tranh và phí rủi ro khu vực cao điểm (war‑risk premium) tăng, khiến chi phí khai thác đội tàu tăng mạnh.

Tác động dây chuyền tới chuỗi cung ứng Việt Nam:

Nếu tàu dầu, tàu chở khí, tàu chở hàng rời phục vụ nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn
rủi ro với nguồn cung năng lượng và nguyên liệu đầu vào cho sản xuất tại Việt Nam sẽ lớn hơn.
Higher logistics costs and potential delivery delays

Giải pháp ngoại giao của Việt Nam nhằm bảo vệ an toàn hàng hải

Trước tình hình này, VIMAWA đã đề nghị:

Coordination between the Ministry of Construction and the Ministry of Foreign Affairs to engage with Iran and relevant parties to:

Bộ Xây dựng phối hợp Bộ Ngoại giao làm việc với phía Iran và các nước liên quan, đề nghị cho phép tàu treo cờ Việt Nam và tàu do doanh nghiệp Việt Nam sở hữu (kể cả treo cờ nước ngoài) được ưu tiên quá cảnh an toàn qua Hormuz.
Có văn bản/khẳng định chính thức về việc đảm bảo an toàn cho tàu và thuyền viên Việt Nam, làm cơ sở để doanh nghiệp mua/bảo lưu bảo hiểm chiến tranh

Đề xuất xem xét giảm một số loại phí hàng hải trong khu vực chịu ảnh hưởng, theo khung phí trong nước, để chia sẻ khó khăn với chủ tàu Việt Nam

Đồng thời, cơ quan hàng hải Việt Nam đang:

Theo dõi sát diễn biến khu vực, cập nhật hướng dẫn từ IMO
Chỉ đạo Trung tâm Phối hợp Tìm kiếm Cứu nạn Hàng hải Việt Nam (VMRCC) duy trì trực 24/7, kết nối với chủ tàu và đơn vị cung ứng thuyền viên

Khủng hoảng Hormuz đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam

Từ những phân tích về đội tàu Việt Nam đang hiện diện tại Trung Đông, có thể thấy rủi ro không chỉ dừng ở phạm vi ngành hàng hải mà còn lan tỏa trực tiếp tới hoạt động xuất nhập khẩu. Thông tin “19 tàu” không đơn thuần là con số thống kê, mà phản ánh ba hàm ý thực tế mà doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt lưu ý:

Rủi ro là “nội tại”, không còn là chuyện xa xôi

Đội tàu và thuyền viên Việt Nam đang ở ngay trong vùng rủi ro, nên mọi biến động tại Hormuz đều có thể chuyển hóa thành chi phí và delay thực tế trong chuỗi cung ứng (từ giá dầu, cước tàu đến bảo hiểm)

Cần tính đến chi phí rủi ro trong quyết định logistics

o Khi tính giá FOB/CIF, thời gian giao hàng, hoặc lựa chọn tuyến, doanh nghiệp không thể chỉ nhìn “cước cơ bản” mà phải tính thêm: phụ phí rủi ro, khả năng neo chờ, chuyển tuyến vòng mũi Hảo Vọng

Vai trò của đối tác logistics “hiểu rủi ro vùng”

o Đối tác logistics cần không chỉ báo giá mà còn cung cấp:

Cập nhật rủi ro tuyến Hormuz/Red Sea
Các kịch bản tuyến và mode thay thế
Tư vấn về bảo hiểm, thời gian giao hàng, và mức tồn kho an toàn tương ứng

Vantage Logistics đang theo sát diễn biến tại Trung Đông và các tuyến vận tải trọng yếu qua eo biển Hormuz. Hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi để nhận phân tích tuyến đường phù hợp theo loại hàng hóa và thị trường đích, cùng các giải pháp quản trị rủi ro chủ động.