EU ETS 2026: Áp Lực Chi Phí Mới Cho Logistics

Từ ngày 1/1/2026, EU ETS chính thức áp dụng 100% đối với vận tải biển liên quan đến Liên minh Châu Âu. Điều này đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn “thử nghiệm chính sách” sang một cơ chế chi phí có tính cấu trúc, tác động trực tiếp đến giá cước, hợp đồng và chiến lược chuỗi cung ứng của doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Theo lộ trình mới, chi phí phát thải không còn là phụ phí mang tính tạm thời, mà trở thành một thành phần bắt buộc trong bài toán logistics dài hạn.

EU ETS 2026: thay đổi lớn trong chi phí logistics

EU ETS (European Union Emissions Trading System) yêu cầu các hãng tàu mua hạn ngạch phát thải (EUA) cho các chuyến vận chuyển liên quan đến EU.

Từ năm 2026, những điểm thay đổi quan trọng bao gồm:

Áp dụng 100% nghĩa vụ phát thải, thay vì 40% (2024) và 70% (2025).
Chi phí carbon được tách riêng và thể hiện rõ trên hóa đơn vận chuyển, thay vì gộp chung trong cước.
Phạm vi tính phát thải mở rộng, không chỉ giới hạn ở CO₂ mà bao gồm các khí nhà kính khác theo khung ETS.

Theo các ước tính thị trường, phụ phí ETS có thể tăng thêm 35–50% so với năm 2025 và hiện đã chiếm 6–12% tổng chi phí vận tải container đi EU, tuỳ tuyến và hãng tàu.

Cơ chế tính phí: không còn là “phụ phí tạm thời

Khác với phụ phí nhiên liệu hay phụ phí mùa cao điểm, ETS có đặc điểm:

Giá hạn ngạch carbon phụ thuộc trực tiếp vào thị trường carbon EU, biến động theo chính sách khí hậu và cung – cầu.
Nghĩa vụ mua hạn ngạch là bắt buộc về mặt pháp lý đối với hãng tàu.
Chi phí này khó có xu hướng giảm trong trung hạn, do EU tiếp tục siết các mục tiêu phát thải.

Điều này khiến ETS trở thành biến số dài hạn trong cấu trúc giá logistics, thay vì một khoản chi phí có thể xử lý ngắn hạn bằng đàm phán.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu chịu tác động ra sao?

Dù không trực tiếp phát thải, doanh nghiệp xuất nhập khẩu vẫn chịu tác động gián tiếp thông qua cước vận tải và phụ phí. Các ảnh hưởng chính gồm:

Tăng chi phí giá thành đối với hàng xuất sang EU.
Thu hẹp biên lợi nhuận hoặc buộc điều chỉnh giá bán.
Gia tăng rủi ro với các hợp đồng FOB/CIF dài hạn ký trước khi ETS được tính đủ 100%.

Các ngành sử dụng vận tải container nhiều như dệt may, đồ gỗ, điện tử cần sớm tính lại chiến lược giá và tuyến vận chuyển, nhằm giảm thiểu cú sốc chi phí và duy trì lợi thế cạnh tranh.

EU ETS 2026 đang tái định hình chiến lược logistics như thế nào?

Sự kết hợp giữa EU ETS và các chính sách carbon khác của EU đang thúc đẩy doanh nghiệp:

Rà soát lại tuyến vận chuyển, lịch tàu và phương án kết nối để kiểm soát chi phí.
Yêu cầu minh bạch hơn về cấu trúc phụ phí, dữ liệu phát thải và cách tính cước.

Liên hệ Vantage Logistics để tìm giải pháp logistics thích hợp